Viyana — Avusturya Anayasa Mahkemesi (VfGH), 14 yaşın altındaki kız öğrencilere yönelik başörtüsü yasağına karşı açılan davaları, yasanın henüz yürürlüğe girmemiş olması gerekçesiyle usul yönünden reddetti. Mahkeme, yasağın anayasaya uygunluğu konusunda herhangi bir değerlendirme yapmadı — yani tartışma, hukuki anlamda henüz başlamadan ertelenmiş oldu.
Dava nasıl açılmıştı?
Yaşları dokuz ile on iki arasında değişen beş kız öğrenci, ailelerinin desteğiyle Mart ve Nisan 2026’da mahkemeye bireysel başvuruda bulunmuştu. Başvuruya, yasağa açıkça karşı çıkan Avusturya İslam Cemaati (IGGÖ) de destek vermişti. Öğrenciler, dini inançları gereği başörtüsü taktıklarını belirterek, düzenlemenin birden fazla temel hakkı ihlal ettiğini savunmuştu.
Mahkemenin gerekçesi: Henüz “mağdur” değiller
VfGH, 25 Haziran 2026 tarihli kararında başvuruları içerik bakımından değil, biçimsel eksiklik nedeniyle reddetti. Söz konusu yasağın 1 Eylül 2026’da yürürlüğe gireceğini hatırlatan mahkeme, başvuru sahiplerinin şu an itibarıyla yasadan doğrudan etkilenmediğini vurguladı. Bireysel başvurunun kabul edilebilir olması için yasanın başvurucu üzerinde fiilen ve doğrudan bir etki yaratmış olması gerekiyor — yalnızca ileride bir ceza uygulanma ihtimali bu şartı karşılamıyor.
Mahkeme kararında, öğrencilerin bu ana kadar okulda başörtüsü takmaya devam edebildiğini, velilerin de yasadaki yükümlülüklerden herhangi birini henüz yerine getirmek zorunda olmadığını belirtti.
Yol haritası: Eylül’de ceza kesilirse dava yeniden açılabilir
Kararın en kritik yönü, konunun kapanmamış olması. Yasa Eylül’de yürürlüğe girdikten sonra bir öğrenciye idari para cezası uygulanırsa, aile bu cezaya karşı doğrudan Anayasa Mahkemesi’ne başvurabilecek. Ancak o zaman mahkeme, yasağın anayasaya uygunluğunu esastan inceleyebilecek.
Bu arada Entegrasyon Bakanı Claudia Bauer (ÖVP), davanın açılmasını eleştirerek “çocukları dava malzemesi yapmak yerine, sekiz yaşındaki kız çocuklarının başörtüsü takmaması gerektiğine dair net bir tutum beklerim” ifadelerini kullandı.
Geçmişte emsal var
IGGÖ, VfGH’nin 2020 yılında benzer bir başörtüsü yasağını anayasaya aykırı bularak iptal ettiğini hatırlatarak, yeni düzenlemenin de hukuken sorunlu olduğunu savunuyor. Bu emsal, Eylül sonrası açılması muhtemel yeni davada tartışmanın merkezinde yer alacak gibi görünüyor.
