Yaz tatili sezonuyla birlikte yüz binlerce gurbetçi yabancı plakalı araçlarıyla Türkiye yoluna çıkarken, en sık karıştırılan ve mağduriyete yol açan konulardan biri gündemde: 185 gün şartı.
Kural nedir?
T.C. Ticaret Bakanlığı’nın gümrük mevzuatına göre, yurt dışında yaşayan bir kişinin kendi adına kayıtlı yabancı plakalı aracını Türkiye’ye geçici olarak getirebilmesi için, Türkiye’ye giriş yapmak istediği tarihten geriye doğru son 365 gün içinde en az 185 gün fiilen yurt dışında bulunmuş olması gerekiyor. Bu süre kesintisiz olmak zorunda değil; yıl içinde farklı tarihlerde Türkiye’ye giriş-çıkış yapılmış olsa bile toplam gün sayısı esas alınıyor. Hesaplamaya yalnızca karayoluyla değil, hava, deniz ve demiryoluyla yapılan tüm giriş-çıkışlar dahil ediliyor.
En sık yapılan hata: “730 günlük hakkım var” yanılgısı
Gurbetçilerin sıklıkla düştüğü bir yanılgı, araca tanınan 730 günlük (2 yıllık) Türkiye’de kalış hakkının, istedikleri zaman tekrar giriş yapabilecekleri anlamına geldiğini düşünmeleri. Oysa aracın kullanım süresi dolmamış olsa bile, 185 gün şartı her yeni girişte yeniden kontrol ediliyor. Son bir yıl içinde yeterince yurt dışında kalınmadıysa, aracın kullanım hakkı sürse dahi yeni bir girişe izin verilmiyor.
Sonhaber’in aktardığı bir örnek bu durumu somutlaştırıyor: Aracının hâlâ 490 günlük kullanım hakkı bulunan bir kişi, son bir yıl içinde 185 günden fazla Türkiye’de kaldığı için “yurt dışında yerleşik” sayılma şartını kaybedebiliyor — bu durumda emekli değilse aracıyla Türkiye’ye giriş yapamıyor.
Nasıl kontrol edilir?
Yola çıkmadan önce e-Devlet Kapısı (türkiye.gov.tr) üzerindeki “Yurt Dışında Yerleşiklik Sorgulama” hizmeti üzerinden durumun kontrol edilmesi öneriliyor. Sistem, girilen pasaport/kimlik bilgileriyle geriye dönük 365 günlük giriş-çıkış kayıtlarını otomatik hesaplıyor. Son bir yıl içinde farklı pasaport veya kimliklerle giriş-çıkış yapanların, hesaplama hatası yaşanmaması için bu bilgiyi gümrük idaresine ayrıca bildirmesi gerekiyor.
Kimler istisna?
Yurt dışından emekli olan vatandaşlar için bu şart aranmıyor. Ayrıca Avrupa Birliği ve EFTA (İsviçre, Norveç, İzlanda, Lihtenştayn) ülkelerinde yerleşik olup 185 gün şartını sağlayamayan kişiler için de sınırlı bir istisna bulunuyor: bu kişiler araçlarını yılda bir defaya mahsus 30 gün süreyle getirebiliyor.
Uzmanlar, sınır kapılarında yaşanabilecek mağduriyetlerin önüne geçmek için bu sorgulamanın yolculuktan birkaç gün önce yapılmasını önemle tavsiye ediyor.
