Berlin — Almanya’da Haziran ayının son haftasında yaşanan aşırı sıcak hava dalgasının, Robert Koch Enstitüsü’nün (RKI) hesaplamalarına göre yaklaşık 5.100 kişinin ölümüne yol açtığı açıklandı. Bu rakam, ülke genelinde hem halk sağlığı hem de iklim politikaları tartışmasını yeniden gündemin merkezine taşıdı.
Rakamların arkasındaki gerçek
RKI’nin Almanya’nın merkezi kamu sağlığı kurumu sıfatıyla yaptığı açıklamaya göre, 2026 yılı için şimdiye kadar tahmin edilen sıcaklığa bağlı ölüm sayısı 5.120’ye ulaştı. Almanya İstatistik Kurumu ise yalnızca sıcak hava dalgasının yaşandığı takvim haftası için tahmini 6.800 vakalık bir “aşırı ölüm” (Übersterblichkeit) —yani normalde beklenenden fazla ölüm— olduğunu bildirdi.
RKI’nin son iki raporuna göre, özellikle en sıcak günlerin yaşandığı 22-28 Haziran haftasında sıcaklığa bağlı ölüm sayısı yaklaşık 4.310’a ulaştı. Bu tarihten önceki dönemde (Nisan – 21 Haziran) ise 810 vaka kaydedilmişti — ki bunların neredeyse tamamı yalnızca 15-21 Haziran haftasına ait.
Geçmiş yıllarla karşılaştırma çarpıcı
Rakamların boyutunu anlamak için geçmiş yıllarla karşılaştırma yapmak faydalı: 2023-2025 yılları arasında Almanya’da yıllık ortalama sıcaklığa bağlı ölüm sayısı 2.900 idi. Yani 2026’nın yalnızca ilk yarısında görülen 5.100 rakamı, geçmiş tam yılların ortalamasının neredeyse iki katına ulaşmış durumda.
Nisan-28 Haziran dönemi karşılaştırıldığında fark daha da net ortaya çıkıyor: 2025’te aynı dönemde 560, 2024’te 470, 2023’te ise 810 sıcaklığa bağlı ölüm kaydedilmişti.
En çok etkilenen grup: İleri yaştaki kadınlar
Haziran sonunda Almanya’da sıcaklıklar sık sık 40 derecenin üzerine çıktı. Verilere göre en çok etkilenen grup 75 yaş üstü kadınlar oldu. 28 Haziran’a kadar, 85 yaş ve üzerindeki kişiler arasında tahmini 2.950 kişi sıcaklığa bağlı nedenlerle hayatını kaybetti.
Köln’de yaşanan sıcak hava dalgası hafta sonunda tek başına 120 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi — bu, normal seviyenin dört katına denk geliyor. Bu veri, Bundestag’daki hükümet açıklaması tartışmasında Yeşiller Parlamento Grubu Başkanı Katharina Dröge tarafından da dile getirildi. Dröge, Şansölye Friedrich Merz’i artan ölüm sayısına ve kurtarma ekiplerinin sürekli seferberliğine rağmen konuya dair bugüne kadar açıklama yapmamakla eleştirdi.
Neden sıcaklık doğrudan ölüm nedeni olarak görünmüyor?
RKI açıklamasına göre, sıcak çarpması gibi bazı durumlarda sıcaklık maruziyeti doğrudan ölüme yol açsa da, çoğu vakada durum sıcaklık maruziyeti ile önceden var olan sağlık sorunlarının bir kombinasyonu şeklinde gerçekleşiyor. Bu nedenle sıcaklık, ölüm belgelerinde genellikle altta yatan ölüm nedeni olarak kaydedilmiyor — bu da resmi istatistiklerin gerçek etkiyi tam yansıtmayabileceği anlamına geliyor.
Helmholtz Münih Merkezi’nden araştırmacı Alexandra Schneider, yalnızca sıcaklığa bağlı ölümlere değil, sıcaklığa bağlı hastalıklara da odaklanmanın önemli olduğunu vurguluyor: “Sıcaklık, özellikle yaşlılar, kronik hastalığı olanlar, hamileler ve açık havada çalışanlar için önemli bir sağlık risk faktörü.” İspanya Ulusal Araştırma Konseyi’nden (CSIC) Veronika Huber ise açıklanan ölüm sayılarının yalnızca “buzdağının görünen kısmı” olduğunu belirtiyor.
Avrupa genelinde benzer tablo
Almanya’yla sınırlı kalmayan bu durum, diğer Avrupa ülkelerinde de ölüm oranlarını artırdı. Fransız sağlık makamlarının verilerine göre, ülkede son sıcak hava dalgası döneminde bir önceki haftaya kıyasla yaklaşık 2.000 kişi daha fazla hayatını kaybetti — bu da %30’luk bir artışa denk geliyor. Fransa için daha kesin rakamların yaklaşık üç hafta içinde açıklanması bekleniyor.
Meteorolojik arka plan
Almanya Meteoroloji Servisi’ne (DWD) göre Haziran 2026, ortalama 19,5 derece ile ölçüm tarihinin en sıcak ikinci Haziran ayı oldu; yalnızca 2019 daha sıcaktı. 27-28 Haziran gecesi ise kayıtların başladığı tarihten bu yana en sıcak gece olarak kaydedildi. 27 Haziran’da ülke genelinde 46 istasyonda 40 derece sınırı aşıldı, bazı bölgelerde sıcaklık 41 derecenin üzerine çıktı.
