Avrupa Birliği genelinde ambalaj atıklarını azaltmayı ve geri dönüşümü zorunlu kılmayı hedefleyen Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Tüzüğü (PPWR) resmen yürürlüğe girdi. Üreticilere ve satıcılara çok sayıda yeni yükümlülük getiren düzenleme, çevre örgütleri tarafından memnuniyetle karşılanırken; işletmeler, e-ticaret sektörü ve ticaret odaları aşırı bürokrasi ve yüksek maliyetler gerekçesiyle karara sert tepki gösteriyor.
Yeni Tüzük Ne Getiriyor? İşte Öne Çıkan Değişiklikler
Avusturya Çevre Bakanlığı’nın aktardığı bilgilere göre yeni tüzük, ambalaj üretimi ve kullanımında radikal kurallar içeriyor:
- PFAS ve Kimyasal Sınırı: Özellikle gıda ambalajlarında insan sağlığına zararlı, doğada yok olmayan “sonsuz kimyasallar” (PFAS) için katı sınırlar getirildi.
- Kahve ve Çay Kapsülleri: Kahve ve çay pad’leri/kapsülleri artık resmi olarak “ambalaj” statüsüne alındı ve zorunlu geri dönüşüm toplama sistemlerine dahil edildi.
- Restoranlarda Kendi Kabını Getirme Dönemi: Şubat 2027’den itibaren paket servis (Take-away) işletmeleri, müşterilerin yemek ve içeceklerini kendi getirdikleri kaplara koymalarına imkan tanımak zorunda kalacak.
- Geri Dönüşüm Kotası: 2030 yılına kadar tüm ambalajların geri dönüştürülebilir olması ve kullanım alanına göre en az %35 oranında geri dönüştürülmüş malzemeden (rezyklat) üretilmesi şart koşuluyor.
Sektör Tepkili: “Küçük İşletmeler İçin Tabuta Çakılan Son Çivi”
Yeni kurallar, ambalaj üreticileri ile özellikle e-ticaret yapan küçük ve orta ölçekli işletmeleri (KOBİ) zor durumda bıraktı.
Avusturya Ticaret Birliği (Handelsverband) CEO’su Rainer Will, “Brüksel göz göre göre sektörümüzü ambalaj kaosuna sürüklüyor. Bu tüzük KOBİ’lerin tabutuna çakılan son çiviye dönüştü” diyerek AB yönetmeliklerinin uygulanması için erteleme (moratoryum) çağrısında bulundu.
Avusturya Ekonomi Odası (WKO) E-Ticaret Temsilcisi Alexander Smuk ise küçük e-ticaret firmalarının diğer AB ülkelerine paket gönderirken karşılaşacakları yüksek bürokratik engeller ve harçlar nedeniyle yurt dışı satışlarını durdurmaya başladığını belirterek uygulamayı “tam bir fiyasko” olarak nitelendirdi.
Geri Dönüştürülmüş Plastik Pahalı, Hammadde Ucuz
Plastik ambalaj üreticileri (Alpla ve ARA gibi devler), orijinal plastiğin geri dönüştürülmüş malzemeye kıyasla çok daha ucuz olduğuna ve yüksek kaliteli geri dönüştürülmüş malzemenin temininde büyük kriz yaşandığına dikkat çekiyor. Çin ve Asya’dan ucuz malzeme ithalatının yerli üreticiyi vuracağı uyarısı yapılıyor.
Çevre Örgütlerinden Tam Destek
Tüm eleştirilere rağmen çevre örgütleri tüzüğü destekliyor. Greenpeace, gıda ambalajlarındaki kanserojen ve zehirli maddelere getirilen yasakların insan sağlığı ve doğayı koruma adına tarihi bir adım olduğunu belirterek, tüzüğün çöp dağlarını azaltmada kilit rol oynayacağını vurguladı.
